मैं और मेरा रूममेट अक्सर ये बातें करते हैं,
घर साफ होता तो कैसा होता.
मैं किचन साफ करता तुम बाथरूम धोते,
तुम हॉल साफ करते मैं बालकनी देखता.
लोग इस बात पर हैरान होते,
उस बात पर कितने हँसते.
मैं और मेरा रूममेट अक्सर ये बातें करते हैं.
यह हरा-भरा सिंक है या बर्तनों की जंग छिड़ी हुई है,
ये कलरफुल किचन है या मसालों से होली खेली हुई है.
है फ़र्श की नई डिज़ाइन या दूध, बियर से धुली हुई हैं.
ये सेलफोन है या ढक्कन,
स्लीपिंग बैग है या किसी का आँचल.
ये एयर-फ्रेशनर का नया फ्लेवर है या ट्रैश-बैग से आती बदबू.
ये पत्तियों की है सरसराहट या हीटर फिर से खराब हुआ है.
ये सोचता है रूममेट कब से गुमसुम,
के जबकि उसको भी ये खबर है
कि मच्छर नहीं है, कहीं नहीं है.
मगर उसका दिल है कि कह रहा है
मच्छर यहीं है, यहीं कहीं है.
पेट की ये हालत मेरी भी है उसकी भी,
दिल में एक तस्वीर इधर भी है, उधर भी.
करने को बहुत कुछ है, मगर कब करें हम,
इसके लिए टाइम इधर भी नहीं है, उधर भी नहीं.
दिल कहता है कोई वैक्यूम क्लीनर ला दे,
ये कारपेट जो जीने को जूझ रहा है, फिकवा दे.
हम साफ रह सकते हैं, लोगों को बता दें
हां हम रूममेट्स है रूममेट्स है रूममेट्स है!!!
16 September 2007
03 September 2007
वाट्टेल ते!!
मनात येईल ते लिहावं. शाळा कॉलेजला असताना वाटायचं की काही तरी लिहावं. डायरी तेंव्हा ही लिहायचे. आज ही लिहिते. जेंव्हा मागच्या डायर्या काढून वाचते तेंव्हा लिखाणाची पद्धत, विषय, आणि त्यातलं passion बदलल्यासारखं वाटतं. कदाचित माझा भ्रम असावा. पण त्यावेळी जसे विषय सुचत जायचे तसे आज सुचत नाहीत. आणि त्यावेळी जसं सुचल्या विषयाला मॅटर लिहिता यायचं तसं मॅटर आणि तशी भाषा आज जमत नाही.
कॉलेजचे दिवस छान वाटतात. मैत्र, अभ्यास, प्रॅक्टिकल्स, गप्पा, कॅन्टीन, मस्त दिवस जायचा. मला पुन्हा कॉलेजला जावसं वाटतयं. लायब्ररी, पुस्तकांसाठी नंबर्स लावणं, आपल्याच ग्रुप मध्ये पुस्तक फिरवणं, डिस्कशन्स, जर्नल्स, प्रॅक्टिकल्स, ओरल्स अशा एक एक गोष्टी आठवत गेल्या की आपलं ते विश्व किती वेगळं आणि धमाल होतं हे जाणवतं.
डिग्रीचे सुपीक आणि सुंदर दिवस संपले तशी मागे नोकरीची धावपळ सुरू झाली. कॉलेज मधे असताना नोकरी करावी वाटयाची... कधी एकदा डिग्री संपेल आणि कधी एकदा नोकरी करू असं व्हायचं... आज वाटतय की ते दिवस पुन्हा येणार नाहीत.. त्या feelings ही येणार नाहीत. रोज येणारा दिवस काही ना काही शिकवून जातो. पुढे सरकवत जातो... धकाधकीच्या आजच्या आयुष्यात आई पपांशी होणार्या रोजच्या गप्पा कमी झाल्यात, बहिणीशी टेरेसवर होणार्या गप्पा कमी झाल्यात, निवांत बाजारात जाऊन होणारी खरेदी तर बंदच झालीये... ऑफिसातून येता येता खरेदी आटोपायची, आवडीची गोष्ट मिळाली तर आनंद नाही मिळाली तर compromise.... life never stops... keeps on moving... but yeah each day as comes teaches a new thing... teaches how to b happy and how to b self relient....
मैत्रिणी आठवत राहतात. कधी मधे फोनवर बोलणं होतं. पण तेवढ्या पुरतंच.... सगळेच आपापल्या नोकरीत गुंतलेले.
मला पुन्हा एकदा कॉलेजला जायचयं... कट्ट्यावर बसून गाणं गुणगुणायचय.... जोक्सवर खळखळून हसायचयं... हात धरून coridoor मधून फेरफटका मारायचाय....
कॉलेजचे दिवस छान वाटतात. मैत्र, अभ्यास, प्रॅक्टिकल्स, गप्पा, कॅन्टीन, मस्त दिवस जायचा. मला पुन्हा कॉलेजला जावसं वाटतयं. लायब्ररी, पुस्तकांसाठी नंबर्स लावणं, आपल्याच ग्रुप मध्ये पुस्तक फिरवणं, डिस्कशन्स, जर्नल्स, प्रॅक्टिकल्स, ओरल्स अशा एक एक गोष्टी आठवत गेल्या की आपलं ते विश्व किती वेगळं आणि धमाल होतं हे जाणवतं.
डिग्रीचे सुपीक आणि सुंदर दिवस संपले तशी मागे नोकरीची धावपळ सुरू झाली. कॉलेज मधे असताना नोकरी करावी वाटयाची... कधी एकदा डिग्री संपेल आणि कधी एकदा नोकरी करू असं व्हायचं... आज वाटतय की ते दिवस पुन्हा येणार नाहीत.. त्या feelings ही येणार नाहीत. रोज येणारा दिवस काही ना काही शिकवून जातो. पुढे सरकवत जातो... धकाधकीच्या आजच्या आयुष्यात आई पपांशी होणार्या रोजच्या गप्पा कमी झाल्यात, बहिणीशी टेरेसवर होणार्या गप्पा कमी झाल्यात, निवांत बाजारात जाऊन होणारी खरेदी तर बंदच झालीये... ऑफिसातून येता येता खरेदी आटोपायची, आवडीची गोष्ट मिळाली तर आनंद नाही मिळाली तर compromise.... life never stops... keeps on moving... but yeah each day as comes teaches a new thing... teaches how to b happy and how to b self relient....
मैत्रिणी आठवत राहतात. कधी मधे फोनवर बोलणं होतं. पण तेवढ्या पुरतंच.... सगळेच आपापल्या नोकरीत गुंतलेले.
मला पुन्हा एकदा कॉलेजला जायचयं... कट्ट्यावर बसून गाणं गुणगुणायचय.... जोक्सवर खळखळून हसायचयं... हात धरून coridoor मधून फेरफटका मारायचाय....
12 August 2007
सुप्रभातम रिमिक्स!!
कौसल्या सुप्रजा.... तव सुप्रभातम।
श्री व्यंकटेश सुप्रभातम ऐकताना छान वाटतं. नेटवर डाउनलोड करता येईल का यासाठी एक दिवस शोधत होते तर याचं रिमिक्स सापडलं. esnips.comवर सापडलेलं हे रिमिक्स.
श्री व्यंकटेश सुप्रभातम ऐकताना छान वाटतं. नेटवर डाउनलोड करता येईल का यासाठी एक दिवस शोधत होते तर याचं रिमिक्स सापडलं. esnips.comवर सापडलेलं हे रिमिक्स.
|
11 August 2007
अनिल कुंबळेचं ओव्हलवर शतक
शुक्रवार, १० ऑगस्ट २००७. भारत इंग्लंड दरम्यान तिसरी कसोटी इंग्लंडला ओव्हलवर सुरू होती. भारत सुस्थितीत खेळत होता. म्हणजे टॉप ऑर्डर चांगली खेळली होती. आणि ४५०च्या वर धावा झालेल्या. नाणेफेक जिंकत प्रथम फलंदाजी करण्यासाठी भारत मैदानावर उतरला ते मागची सर्व गालबोटं पुसून टाकण्यासाठी. दिनेश कार्तिकच्या ९२, तेंडल्याच्या ८२, द्रविडच्या ५५ अशा चांगल्या धावसंख्या असताना विकेट्स पडतही होत्या. महेंद्र सिंग धोनी आणि अनिल कुंबळे मैदानावर आले. धोनीवर आशा नेहेमीच असतात. तडाखेबंद फलंदाजीसाठी प्रसिद्ध धोनी आणि मला तरी अनिल कुंबळेकडून धोनीला किमान सपोर्ट अपेक्षित होता. धोनीने नेहेमी प्रमाणे दे दणादण धावांची मारामारी सुरू केली आणि अनिल कुंबळेने मला अपेक्षित साथ त्याला दिली. धोनीने पिटरसनला एका ओव्हर मध्ये दोन सलग सिक्स मारले. हा मोका पाहून पिटरसनने त्याला तिसरा बॉल तसाच टाकला. सिक्स मारण्याच्या इच्छेनं धोनीने पुढे येऊन बॉल मारला पण सिमा रेषेजवळ असलेल्या कुकने त्याला टिपलं.
धोनी आऊट झाला त्यावेळी आपल्याकडचे भरवशाचे बॅट्समन संपले होते. बाकी टेल एंडर्स किती रन्स जोडतील यावर मी एक अंदाज बांधत होते. कुंबळे आणि जहिर खेळत होते. एकमेकांना साथ देत होते. जहिर ११ रन्स वर आणि त्या पाठोपाठ आलेला आर.पी.सिंग ११ रन्सवर आऊट झाले. त्यावेळी अनिलनं आपले ५० रन्स पूर्ण केले होते. शेवटचा फलंदाज म्हणून श्रीसंथ आलेला. श्रीसंथही जरा मारामारी कॅटॅगिरीत येतो. म्हणजे आलेला बॉल टोलवायचा आणि जास्तीत जास्त रन्स वसूल करायचे असा त्याच्या जनरल खाक्या! अनिल कुंबळेचे माझ्या आठवणीप्रमाणे ८८रन्स हा सर्वात जास्त रन्सचा रेकॉर्ड. आणि मला वाटत होतं की श्रीसंथनं त्याला सपोर्ट करावा आणि अनिलनं ८८ रन्स चा रेकॉर्ड मोडावा....
श्रीसंथनं अनिलला चांगला सपोर्ट दिला. ८८ रन्सचा स्वत:चा रेकॉर्ड त्यानं मोडला... चला आता हा कधीही आउट झाला तरी काही फारसं मला वाईट वाटणार नव्हतं. हा! पण त्यानी स्वत:चा रेकॉर्ड मोडावा ही मात्र इच्छा नक्की होती. ती पुर्ण झाली नसती तर थोडसं वाईट वाटलं असतं की अरेरे त्याचा रेकॉर्ड किमान मॅच व्हावा.! पण कसलं काय!!! रेकॉर्ड मोडला तरी अनिल आऊट व्हायचा चान्स दिसत नव्ह्ता. श्रीसंथही त्याला साथ देत होता. तो जपून फलंदाजी करत होता. जणू अनिलची सेंचुरी ही आपली जबाबदारी आहे असं त्यानं मानलं होतं.
अनिलनं शतक पुर्ण केलं ते २ सलग चौके मारून... पहिला चौका मारून तो ९३चा ९७वर आला. दुसरा चौका लकीली लागला. बॅटला लागून बॉल स्टंप्सच्या बाजूनी निसटला... स्टंप आऊट होऊ नये म्हणून अनिल बॅट क्रिझ मध्ये टेकवण्यासाठी मागे वळला तो बॉल निसटून सीमारेषेपलिकडे निघाला होता. तो पोहोंचायच्या आधीच आनंदानं सगळेच बेभान झाले होते. श्रीसंथने अनिलचं अभिनंदन केलं... सगळेच टाळ्या वाजवत होते. आनंदात होते.
अनिलच्या सेंच्युरीनंतर ड्रेसिंगरूम रिप्ले मध्ये दाखवत होते. त्याचा स्टंप्स शेजारून गेलेला बॉल... तो क्षण... रिप्ले मध्ये दाखवत होते... त्याची सेंच्युरी मिस होते की काय या भावनेने डोक्याला हात लावून नंतर तोच हात उंचावत उड्या मारणारं ड्रेसिंग रूम दाखवत होते... ११८ टेस्ट मॅचेसची वाटबघून अनिल कुंबळेनं त्याच्या कारकिर्दिचं पहिलं वहिलं शतक १६ फ़ोर व १ सिक्सच्या मदतीनं भारता बाहेर इंग्लंडच्या ओव्हल मैदानावर काढलं.
त्याची सेंच्युरी पुर्ण झाल्यावर श्रीसंथने आपली बॅट परजली!! ६ फ़ोर व १ सिक्स मारून त्यानं ३५ धावा काढल्या. ३५च्या स्कोअरवर श्रीसंथ आऊट झाला.
अनिल ११० धावांवर नाबाद होता. पहिलं वहिलं शतक... ते ही नाबाद.... यालाच कदाचित भगवान के घर देर है अंधेर नही असं म्हणत असावेत! ३६ वर्षीय अनिल कुंबळेनं दाखवलेला संयम, त्यानं केलेली संयमी खेळी खरोखर वाखाणण्याजोगी आहे. ओव्हलवर झालेली मॅच जेवढी दिनेश कार्तिक व धोनीच्या हुकलेल्या शतकाने लक्षात राहिल त्या पेक्षा जास्त ती अनिल कुंबळेच्या शतकाने राहिल....
हॅट्स ऑफ टू यू अनिल!!! ब्राव्हो!
आज मॅचचा तिसरा दिवस संपला. इंग्लंडचे ९ बॅट्समन आऊट झाले. मला मनापासून वाटतय भारतानं मॅच जिंकावी. ही ड्रॉ होऊ नये. किमान अनिलनं काढलेल्या शतकाचा मान ठेवण्यासाठी तरी आपण मॅच जिंकावी....
अनिल कुंबळेच्या सेंच्युरीचे व त्या नंतरचे हे काही क्षण..
सोनल..
धोनी आऊट झाला त्यावेळी आपल्याकडचे भरवशाचे बॅट्समन संपले होते. बाकी टेल एंडर्स किती रन्स जोडतील यावर मी एक अंदाज बांधत होते. कुंबळे आणि जहिर खेळत होते. एकमेकांना साथ देत होते. जहिर ११ रन्स वर आणि त्या पाठोपाठ आलेला आर.पी.सिंग ११ रन्सवर आऊट झाले. त्यावेळी अनिलनं आपले ५० रन्स पूर्ण केले होते. शेवटचा फलंदाज म्हणून श्रीसंथ आलेला. श्रीसंथही जरा मारामारी कॅटॅगिरीत येतो. म्हणजे आलेला बॉल टोलवायचा आणि जास्तीत जास्त रन्स वसूल करायचे असा त्याच्या जनरल खाक्या! अनिल कुंबळेचे माझ्या आठवणीप्रमाणे ८८रन्स हा सर्वात जास्त रन्सचा रेकॉर्ड. आणि मला वाटत होतं की श्रीसंथनं त्याला सपोर्ट करावा आणि अनिलनं ८८ रन्स चा रेकॉर्ड मोडावा....
श्रीसंथनं अनिलला चांगला सपोर्ट दिला. ८८ रन्सचा स्वत:चा रेकॉर्ड त्यानं मोडला... चला आता हा कधीही आउट झाला तरी काही फारसं मला वाईट वाटणार नव्हतं. हा! पण त्यानी स्वत:चा रेकॉर्ड मोडावा ही मात्र इच्छा नक्की होती. ती पुर्ण झाली नसती तर थोडसं वाईट वाटलं असतं की अरेरे त्याचा रेकॉर्ड किमान मॅच व्हावा.! पण कसलं काय!!! रेकॉर्ड मोडला तरी अनिल आऊट व्हायचा चान्स दिसत नव्ह्ता. श्रीसंथही त्याला साथ देत होता. तो जपून फलंदाजी करत होता. जणू अनिलची सेंचुरी ही आपली जबाबदारी आहे असं त्यानं मानलं होतं.
अनिलनं शतक पुर्ण केलं ते २ सलग चौके मारून... पहिला चौका मारून तो ९३चा ९७वर आला. दुसरा चौका लकीली लागला. बॅटला लागून बॉल स्टंप्सच्या बाजूनी निसटला... स्टंप आऊट होऊ नये म्हणून अनिल बॅट क्रिझ मध्ये टेकवण्यासाठी मागे वळला तो बॉल निसटून सीमारेषेपलिकडे निघाला होता. तो पोहोंचायच्या आधीच आनंदानं सगळेच बेभान झाले होते. श्रीसंथने अनिलचं अभिनंदन केलं... सगळेच टाळ्या वाजवत होते. आनंदात होते.
अनिलच्या सेंच्युरीनंतर ड्रेसिंगरूम रिप्ले मध्ये दाखवत होते. त्याचा स्टंप्स शेजारून गेलेला बॉल... तो क्षण... रिप्ले मध्ये दाखवत होते... त्याची सेंच्युरी मिस होते की काय या भावनेने डोक्याला हात लावून नंतर तोच हात उंचावत उड्या मारणारं ड्रेसिंग रूम दाखवत होते... ११८ टेस्ट मॅचेसची वाटबघून अनिल कुंबळेनं त्याच्या कारकिर्दिचं पहिलं वहिलं शतक १६ फ़ोर व १ सिक्सच्या मदतीनं भारता बाहेर इंग्लंडच्या ओव्हल मैदानावर काढलं.
त्याची सेंच्युरी पुर्ण झाल्यावर श्रीसंथने आपली बॅट परजली!! ६ फ़ोर व १ सिक्स मारून त्यानं ३५ धावा काढल्या. ३५च्या स्कोअरवर श्रीसंथ आऊट झाला.
अनिल ११० धावांवर नाबाद होता. पहिलं वहिलं शतक... ते ही नाबाद.... यालाच कदाचित भगवान के घर देर है अंधेर नही असं म्हणत असावेत! ३६ वर्षीय अनिल कुंबळेनं दाखवलेला संयम, त्यानं केलेली संयमी खेळी खरोखर वाखाणण्याजोगी आहे. ओव्हलवर झालेली मॅच जेवढी दिनेश कार्तिक व धोनीच्या हुकलेल्या शतकाने लक्षात राहिल त्या पेक्षा जास्त ती अनिल कुंबळेच्या शतकाने राहिल....
हॅट्स ऑफ टू यू अनिल!!! ब्राव्हो!
आज मॅचचा तिसरा दिवस संपला. इंग्लंडचे ९ बॅट्समन आऊट झाले. मला मनापासून वाटतय भारतानं मॅच जिंकावी. ही ड्रॉ होऊ नये. किमान अनिलनं काढलेल्या शतकाचा मान ठेवण्यासाठी तरी आपण मॅच जिंकावी....
अनिल कुंबळेच्या सेंच्युरीचे व त्या नंतरचे हे काही क्षण..
सोनल..
20 June 2007
भाकरीची गोष्ट
इल्फर्ड नावाचं नगर होतं. तिथे आई वडील आणि त्यांचा लहान मुलगा असं तिघांचं सुखी कुटूंब होतं. वडील नोकरी करायचे आणि आई मुलाला सांभाळायची असा त्यांचा संसार सुखी चालला होता. वडीलांना भाकरी आवडत असे. वडीलांनी आईला तसं सांगितलं. म्हणाले,"आज भाकरी खावीशी वाटते. संध्याकाळी कर." आईने विचार केला... इतके दिवस आपली झाकली मुठ होती. आपल्याला भाकरी येत नाही हे आता वडीलांना कळणार... तिने संध्याकाळी करते म्हणून सांगितलं. तिने तिच्या आई कडे असताना एकदा भाकरी केली होती. पण त्याचा सराव नव्हता. त्या दिवशी खुप वेळ विचार केला. शेवटी मनाची हिम्मत करून तिने भाकरीचे पीठ मळण्यास घेतले. पण किती घ्यायचे? कणीकेचा अंदाज होता तिला. भाकरीच्या पीठाला तिला अंदाज लागत नव्हता. एवढेच आठवत होते की पोळीच्या उंड्या पेक्षा भाकरीचा उंडा मोठा असतो. पण किती मोठा?? तिने पिठ मळायला घेतले. आधी दुध कमी झाले. म्हणून तिने दुध वाढवले. पुन्हा पिठ मळले. या वेळी दुध जास्त झाले. तो पीठ पातळ झाले. तिने पुन्हा वाढवले. भाकरी करण्या योग्य जेंव्हा मळल्या गेले तो ८ १० भाकर्या होतील येवढे झाले. दुष्काळात तेरावा महिना अशी मनःस्थिती झाली. एक भाकरी करता येत नाही. ८ भाकर्या कधी कराव्या?
पहिल्या भाकरीचा उंडा घेतला. पोळी एवढा लहान घेतला. भाकरी थापावयास घेतली. मनात विचार केला पातळ भाकरी आवडेल त्यांना. थापताना भाकरी उलत होती. भाकरी मोडून मोठा उंडा करावयास घेतला. उंडा जास्तच मोठा झाला. भाकरी थापता थापता पोळपाटा बाहेर जायला लागली. पुन्हा मोडून थोडा लहान उंडा घेतला. भाकरी कडेला थोडी थोडी उलत होती. पोळपाटावर थापलेली भाकरी हातावर घेताना मोडली. पुन्हा या दिव्यातून जावे लागणार या विचाराने आई बिचारी हैराण झाली. पुन्हा उसनी उमेद आणून भाकरी थापली. आणि पोळपाटच उचलून तिने भाकरी तव्यावर टाकली. वरून पाणी फिरवायचे लक्षात राहिले नाही. खालचा भाग पुर्ण शिजल्यावर मग पोळीसारखी उलटावी हा विचार केला... आणि इथेच फसली. वरची भाकरी कोरडी झाली. हा भाग तव्याला लागताच सगळी भाकरी भूकंपात तडे गेलेल्या जमीनीसारखी दिसायला लागली. एका भाकरीसाठी जवळ जवळ २० २५ मिनिटं अथक प्रयत्न केल्या नंतर ही भाकरी तयार झाली होती. "चला, झाली का भाकरी?! म्हणत वडिल येताच आईची घाबरगुंडी उडाली.. " हो हो १ - २ मिनिटं हं!!" असं म्हणत आई पुढच्या भाकरीला लागली. पुढली भाकरी १ - २ मिनिटांत करायची होती. यावेळी मात्र बरोबर उंडा घेऊन हलक्या हाताने थापत कशी बशी भाकरी तयार केली. तव्यावर टाकण्याची कसरत केली. वरून पाणी व्यवस्थित लावलं... आणि खालची भाकरी शिजायच्या आधीच उलटली... हाय दैवा!!! भाकरीचे मधून दोन तुकडे झाले.... आता वडीलांना काय खायला द्यावं या विवंचनेत होती आई!!
आणि तिच्या मदतीला फोन धावून आला... कोणाचा तरी फोन आला. वडील फोनवर बोलण्यात गुंगले. आईला १० मिनिटं मिळाली होती. तिने डोकं शांत ठेवून भाकरी थापली. तेवढ्याच शांतपणे हातावर काढून घेतली. आणि तव्यावर टाकली. वरून पाणी लावलं. खालची भाकरी शिजत आली की उलटली. वरची भाकरी चांगली झाली होती आता. खालची ही व्यवस्थित झाली होती. पण भाकरी फुगली नाही.
आईला भाकरी जमली होती. फुगली नाही तरी न मोडता शिजली होती. पहिल्या न जमलेल्या भाकर्या तशाच ठेऊन दिल्या. रात्रीची जेवणं झाली. रात्री तशाच ठेउन दिलेल्या भाकर्या सकाळी पक्षांना टाकल्या. त्यांनीही आनंदाने (?) खाल्या.
इति इल्फ़र्ड नगरीची भाकरीची कहाणी साठा उत्तरी सुफळ संपूर्ण.
जशी ही भाकरी आईच्या मुलाला, मुलाच्या वडिलांना व इल्फ़र्डच्या पक्षांना आवडली तशी तुम्हा आम्हा सर्वांनाही आवडो.
:-)
पहिल्या भाकरीचा उंडा घेतला. पोळी एवढा लहान घेतला. भाकरी थापावयास घेतली. मनात विचार केला पातळ भाकरी आवडेल त्यांना. थापताना भाकरी उलत होती. भाकरी मोडून मोठा उंडा करावयास घेतला. उंडा जास्तच मोठा झाला. भाकरी थापता थापता पोळपाटा बाहेर जायला लागली. पुन्हा मोडून थोडा लहान उंडा घेतला. भाकरी कडेला थोडी थोडी उलत होती. पोळपाटावर थापलेली भाकरी हातावर घेताना मोडली. पुन्हा या दिव्यातून जावे लागणार या विचाराने आई बिचारी हैराण झाली. पुन्हा उसनी उमेद आणून भाकरी थापली. आणि पोळपाटच उचलून तिने भाकरी तव्यावर टाकली. वरून पाणी फिरवायचे लक्षात राहिले नाही. खालचा भाग पुर्ण शिजल्यावर मग पोळीसारखी उलटावी हा विचार केला... आणि इथेच फसली. वरची भाकरी कोरडी झाली. हा भाग तव्याला लागताच सगळी भाकरी भूकंपात तडे गेलेल्या जमीनीसारखी दिसायला लागली. एका भाकरीसाठी जवळ जवळ २० २५ मिनिटं अथक प्रयत्न केल्या नंतर ही भाकरी तयार झाली होती. "चला, झाली का भाकरी?! म्हणत वडिल येताच आईची घाबरगुंडी उडाली.. " हो हो १ - २ मिनिटं हं!!" असं म्हणत आई पुढच्या भाकरीला लागली. पुढली भाकरी १ - २ मिनिटांत करायची होती. यावेळी मात्र बरोबर उंडा घेऊन हलक्या हाताने थापत कशी बशी भाकरी तयार केली. तव्यावर टाकण्याची कसरत केली. वरून पाणी व्यवस्थित लावलं... आणि खालची भाकरी शिजायच्या आधीच उलटली... हाय दैवा!!! भाकरीचे मधून दोन तुकडे झाले.... आता वडीलांना काय खायला द्यावं या विवंचनेत होती आई!!
आणि तिच्या मदतीला फोन धावून आला... कोणाचा तरी फोन आला. वडील फोनवर बोलण्यात गुंगले. आईला १० मिनिटं मिळाली होती. तिने डोकं शांत ठेवून भाकरी थापली. तेवढ्याच शांतपणे हातावर काढून घेतली. आणि तव्यावर टाकली. वरून पाणी लावलं. खालची भाकरी शिजत आली की उलटली. वरची भाकरी चांगली झाली होती आता. खालची ही व्यवस्थित झाली होती. पण भाकरी फुगली नाही.
आईला भाकरी जमली होती. फुगली नाही तरी न मोडता शिजली होती. पहिल्या न जमलेल्या भाकर्या तशाच ठेऊन दिल्या. रात्रीची जेवणं झाली. रात्री तशाच ठेउन दिलेल्या भाकर्या सकाळी पक्षांना टाकल्या. त्यांनीही आनंदाने (?) खाल्या.
इति इल्फ़र्ड नगरीची भाकरीची कहाणी साठा उत्तरी सुफळ संपूर्ण.
जशी ही भाकरी आईच्या मुलाला, मुलाच्या वडिलांना व इल्फ़र्डच्या पक्षांना आवडली तशी तुम्हा आम्हा सर्वांनाही आवडो.
:-)
13 June 2007
धुंद होते शब्द सारे
dhund hote shabd sare
धुंद होते शब्द सारे
धुंद होत्य भावना
वार्यासंगे वाहता
त्या पुलापाशी थांब ना
सये... रमूनी सार्या या जगात
तिक्त व्हावेसे
परी कैसी ही प्रित ही?
धुंद होते शब्द सारे.....
मेघ दाटूनी गंध लहरूनी
बरसला मल्हार हा
चांद राती भाव गुंतुनी
बहरला निशीगंध हा
का कळॆना काय झाले
भास की आभास सारे
जीवनाचा गंध हा
विश्रांत हा
शांत हा
धुंद होते शब्द सारे
धुंद होत्य भावना
वार्यासंगे वाहता
त्या पुलापाशी थांब ना
सये... रमूनी सार्या या जगात
तिक्त व्हावेसे
परी कैसी ही प्रित ही?
|
धुंद होते शब्द सारे
धुंद होत्य भावना
वार्यासंगे वाहता
त्या पुलापाशी थांब ना
सये... रमूनी सार्या या जगात
तिक्त व्हावेसे
परी कैसी ही प्रित ही?
धुंद होते शब्द सारे.....
मेघ दाटूनी गंध लहरूनी
बरसला मल्हार हा
चांद राती भाव गुंतुनी
बहरला निशीगंध हा
का कळॆना काय झाले
भास की आभास सारे
जीवनाचा गंध हा
विश्रांत हा
शांत हा
धुंद होते शब्द सारे
धुंद होत्य भावना
वार्यासंगे वाहता
त्या पुलापाशी थांब ना
सये... रमूनी सार्या या जगात
तिक्त व्हावेसे
परी कैसी ही प्रित ही?
06 June 2007
आता मला सर भेटतील
अभियांत्रिकी महाविद्यालयात मोघे सरांचा आज निरोप समारंभ होता. गेली ३५ वर्षे सर कॉलेजची मन लाऊन सेवा करत होते. खुप आवडते नसले तरी सर विद्यार्थी वर्गात मानले गेले होते. त्यांचा धाक होता, पण अवाजवी नव्हता. प्रात्यक्षिक चांगलं झालं की सर मार्क चांगले देत पण तेच जर जमलं नाही तर न रागावता पुन्हा समजावून द्यायचे. त्यांच्या वागण्यात बोलण्यात आणि चालण्यात एक जरब होती... एक धाक होता. त्यांच्या विषयाला वर्ग भरलेला असायचा. मोघे सर कॉलेजात एकटॆच असे होते जे वर्गात हजेरी घ्यायचे नाहीत. त्यांच्या म्हणण्याप्रमाणे मुलांनी शिकण्यासाठी वर्गात यावं... हजेरी साठी नाही. सर मन लावून शिकवायचे आणि मुलं ही यायची. अचानक एखाद्याला उभं करून "हं चल पुढे काय ते सांग!" असं म्हणायला सर मागं पुढं पहायचे नाहीत. कॉलेज हे समस्यापूर्तीसाठी असतं आणि त्यामुळं मुलांनी आज काय शिकवणार आहेत हे आधी एकदा वाचून यावं हा सरांचा आग्रह असायचा. आपल्या मुलांना भरपुर वाव मिळावा यासाठी सर नेहेमी प्रयत्न करायचे. "नुसता अभ्यास करू नका लेक हो गॅदरिंग ही अटेण्ड करा असं ते म्हणायचे. आणि एखाद्या इव्हेंटला चांगला प्रतिसाद मिळत असेल तर "अरे... कोणी प्रेक्षक आहे की नाही...." असं ही तेच म्हणायचे.
लेखी परीक्षेदरम्यान जर कोणी मान वर केली तर सर त्याच्या बाजूला जाऊन उभे रहायचे. त्यामूळे एकदा खाली घातलेली मान पेपर संपल्यावरच वर चायची. आणि याच एका गोष्टीमुळे ते वर्गावर येऊ नयेत यासाठी सगळेजण प्रार्थना करायचे....
मोघे सर म्हणजे एक प्रसन्न व्यक्तिमत्व होतं. साधी राहणी... आणि साधे विचार होते. वर्गात नोट्स काढून शिकवणं त्यांना आवडायचं नाही.एक खडू आणि डस्टर या साधनांच्या मदतीने वर्गात येणारे सर तासाच्या शेवटी विद्यार्थ्यांना भरपूर माहिती देऊन जायचे. माहितीचा जणू खजिनाच होते मोघे सर. कधीही विचारा आणि कोठेही विचारा अशी त्यांची ख्याती होती. आणि ते याच नावाने ओलखले जात... कधी ही कोठे ही..!! त्यांच्या वर्गात कोणी आगाऊपणा करायचं नाही. पण ५ ६ मिनिटं मजा करण्याची मुभा सर्वांनाच होती. सर दिलखुलासपणे सामील व्हायचे. पण ५ मिनिटांपेक्षा जास्त नाही. सरांची एक नजर वर्गावरून फिरताच सगळे शांत व्हायचे. एक हसरी नजर टाकून सर पुन्हा शिकवायला लागायचे.
३५ वर्षे निर्व्याज सेवा करून सर आज रिटायर होत होते. त्यांच्या चेहर्यावर रिटायरमेंट नको असं स्पष्ट दिसत होतं. कॉलेजच्या वातावरणात त्यांचं अख्खं आयुष्य गेलं होतं. येथे आलेला प्रत्येक विद्यार्थी त्यांना माहित होता..... कॉलेज करणारा आणि न करणारा ही!
आज सभागृह खचाखच भरलं होतं. प्रथम वर्ष ते अंतिम वर्ष प्दवी आणि पदव्युत्तर शिक्षणाचे सगळे विद्यार्थी हजर होते. मनं भरून आली होती. सगळं आठवत होतं. कडू गोड आठवणी येत होत्या. कोणाला कडक मोघे सर आठवत होते तर कोणी म्हणत होतं,"आम्हाला सरांनी रागावलं नाही." संमिश्र भावनांनी सभागॄह भरलं होतं. मनात चलबिचल होती. वातावरण शांत होतं. नेहमी आपल्या वक्तृत्वानं सभागृह दणाणून सोडणारे विद्यार्थी ही आज शांत होते.थोडी फार कुजबुज होती पण रोजच्या सारखा दंगा आज नव्हता.
पोडियम वर सरस्वतीचा शुभ्र फुलांचा हार लावलेला फोटो ठेवला होता. मंद तेवणार्या ज्योती जवळ मोगर्याची उदबत्ती लावलेली होती. टेबल खुर्च्या मांडून ठेवल्या होत्या. संध्याकाळी साडेचार वाजता होणार्या निरोप समारंभाला विद्यार्थी चार वाजल्यापासूनच जमले होते. सगळे जण आपापल्या जागी बसले होते. साडे चारच्या आसपास प्रिंसिपल सर, मोघे सर व त्यांच्या पत्नी आणि सर्व डिपार्टमेंटचे सर व मॅडम सभागृहात आले. टाळ्यांच्या कडकडाटात सरांचं स्वागत झालं. हा कडकडाट सर खुर्चीवर बसले तरी सुरूच होता. सरांच्या चेहर्यावर नेहमी प्रमाणे स्मित हास्य होतं.
या कुंदेंदु तुषार हार धवला या शुभ्र वस्त्रांवृता ।
या वीणावर दंड मंडित करा या श्वेत पद्मासना ॥
या ब्रह्माच्युतशंकरै प्रभुतीभि: देवै सदा वंदिता ।
सामांपातु सरस्वती भगवती निःशेष जाड्या पहा ॥
शांत सरस्वती स्तवन गायल्या गेलं. मोघे सर आणि मॅडम शांत बसले होते. मॅडमचे डोळे बंद होते. जणू त्या हे स्तवन रोमा रोमात साठवून घेत होत्या. साधी कॉटनची नऊवार, मानेवर घातलेला आंबाडा आणि त्यावर एक फुलांचा साधा हार, कपाळावर मोठं ठसठशीत कुंकू. सावळ्या मोघे मॅडम सगळ्यांच्याच नजरेत भरल्या होत्या. जितक्या त्या शांत होत्या तेवढेच सर ही होते. तो शांत चेहरा सर्वांनाच परिचित होता. साधी शर्ट पॅंट, आणि डोळ्यावर चपखल बसणारा चष्मा. केस एकदम बारिक कापलेले. स्तवन संपलं आणि मॅडमची तंद्री मोडली. शांत चेहर्यानं एकदा डोळे बंद करून त्या काहीतरी पुटपुटल्या. मोघे सरांची खाली घातलेली मानही वर झाली.
मुलींची प्रतिनिधी धनश्री पुढे आली. व्यासपीठावरील सर्व मान्यवरांना पुष्पगुच्छ देऊन त्यांच स्वागत करण्यात आलं. मोघे सरांबद्दल विस्तृत माहिती तिनेच दिली. सर दुहेरी पदवी धारक होते. एक पदवी electrical engineering ची आणि दुसरी electronics engineering ची. शिवाय artificial intelligence चा विशेष अभ्यास होता. त्यांचे वेगवेगळे पुरस्कार मिळाले होते. त्यापैकी एक म्हणजे आदर्श शिक्षकाचा राष्ट्रपती पुरस्कार.
नाव घेताच प्रिंसिपल सरांनी माईकचा ताबा घेतला. आणि हसतच म्हणाले,"आज मोघे सर बोलतील आपण फक्त श्रोते.... पण मोघे सर बोलायच्या आधी काही विद्यार्थ्यांना आपलं मन मोकळं करायचं आहे. काही कडू गोड आठवणी सांगायच्या आहेत." आणि सर मागे सरकले. प्रथम वर्ष ते अंतिम वर्षाच्या काही विद्यार्थ्यांनी आपापली मनं मोकळी केली.
काही जणांना कडक सर आठवले तर काही जणांना मायेने भरलेले सर... काही जण बोलता बोलता गप्प झाले. वेगवेगळी चर्चासत्र गाजवणारे विद्यार्थीही कधी नव्हे ते अबोल झाले होते. २० २५ मिनिटात सगळी भाषणं आटोपली. आता नजरा मोघे सरांवर खिळल्या. सरांचे शब्द ऐकण्यासाठी सभागृह शांत झालं. पिनड्रॉप सायलेन्स होता.
मोघे सर उठून आले. त्यांची नजर सर्वांवरून फिरली...."मित्र हो...!!" अशी सुरुवात झाली आणि इतका वेळ शांत अविचल असलेल्या सभागृहावर एक स्मित हास्याची लहर उमटली. बालपण, शिक्षण, नोकरी, लग्न हे सगळं सांगत "मी कसा घडलो" हे सांगितलं. त्यांनी मिळालेली साथ, मदत, संधी, पडलेले आणि केलेले कष्ट, आणि अनेक वेळा आलेले अपयश हे सगळं नमूद केलं. सगळ्यांप्रमाणेच त्यांनी ही अपयशात खचून जायचं नाही हे सांगितलं. "मी ही खचलो होतो." मग पुन्हा कसा उभा राहिलो" हे ही सांगितलं. "अपयश येतच असतं रे... पण ते येणार आणि मी त्याला सामोरं जाणार याची मानसिक तयारी ठेवली की सगळं सहजगत्या पार पडतं." सर खुप काही सांगत होते. घरची मंडळी, मैत्र, सभोवतालचे लोकं सगळ्यांचा आवर्जून उल्लेख करत सुरुवातीच्या कठीण आणि कष्टाच्या काळात, नंतरच्या घाई आणि धावपळीच्या दिवसात आणि रिटायर व्हायच्या मनःस्थितीत मॅडमची मिळालेली साथ त्यांनी आवर्जून सांगितली. मॅडमच्या चेहर्यावरचं हसू सगळ्यांनीच पाहिलं. बोलता बोलता सव्वा तास कसा संपला कळलंच नाही. सलग बोलून सरांना दम लागला होता. पाण्याचा घोट पीत सर म्हणाले, "आता मला कळलं मी का रिटायर होतोय..! सलग बोलणं होत नाही.. दम लागतो.... आणि मला शक्य तेवढी सेवा मी केली. आता थोडा वेळ 'हिला' द्यावा म्हणतोय..." त्यांनी मॅडम कडे पाहिलं. "मी आता बसतो मुलांनो" असं म्हणत सरांनी आटोपतं घेतलं. धनश्री पुन्हा आली. सर्वांना अनपेक्षित तिनं मॅडमना बोलायची विनंती केली.
दोन्ही खांद्यावरून पदर सावरत मॅडम उठल्या. डोळ्यावरचा चष्मा पदरानी पुसत त्या जवळ आल्या. "मला जरा हे खाली करून देता का? मला जमत नाहीये." त्यांनी माईक खाली करून देण्याची धनश्रीला विनंती केली. "सरांचा आणि माझा सहवास हा तुमच्या आणि सरांच्या सहवासापेक्षा जास्त आहे. गेली ३५ वर्ष आम्ही एकमेकांना ओळखतो आहोत, एकमेकांच्या सोबत आहोत. सुखात दुःखात आणि आनंदात आम्ही दोघेच सोबत होतो. सरांना कॉलेज नेहेमीच पहिलं होतं.... होतं नाही खरं तर अजूनही आहेच म्हणेन मी. आज त्यांची सेवानिवृत्ती... पण सकाळी त्यांच्या मनाची होत असलेली चलबिचल मी पाहिली आहे. उद्यापासून हे कॉलेज, विद्यार्थी, कॅम्पस दिसणार नाही याची खंत त्यांच्या मनात आहे हे दिसत होतं. चेहर्यावरून शांत दिसणारे सर आतून किती बेचैन आहेत हे मला जाणवत होतं..!" मॅडम बोलत होत्या.
"त्यांना इतकं बेचैन कधी पाहिलं नाही मी. मला आठवतयं... १० १२ वर्षापुर्वीची आठवण आहे.... तेजस राणे.. हो!! तेजसच होता तो. वर्गात लक्ष न दिल्यानं सरांनी त्याला लेक्चरभर उभं केलं होतं. सर लेक्चर संपल्यावर निघून गेले पण तेजसनं मनात राग धरला होता. पुढील सलग काही लेक्चर्सना तो नव्हता. सरांच्या लक्षात आलं होतं. पण ते काही म्हणाले नव्हते. पण एक दिवस कॉरिडॉरमध्ये तेजसनं त्यांना अडवलं. त्यांना खुप बोलला... घरचे किती मोठे आहेत व तुम्हाला धडा शिकवतो असं काही बोलला. सरांनी मला काही सांगितलं नाही पण काहीतरी झालं आहे हे मला जाणवत होतं. तेजस खुप बोलला होता. कॉरिडॉर मधील विद्यार्थ्यांना सरांच्या रागाची भिती वाटत होती. पण सर काही बोलले नाहीत,"तू उद्या वर्गात भेट" एवढंच म्हणाले. दुसर्या दिवशी सर्वांनाच अपेक्षित तेजस वर्गात आला. सर म्हणाले,"तू उर्मट नाहीस तर होण्याचा प्रयत्न का करतोस? तू तसा असतास तर मला तुम्हाला धडा शिकवतो असं म्हणायच्या ऐवजी तुला धडा शिकवतो असं म्हणाला असतास! सगळा वर्ग स्तब्ध होऊन पाहत होता. तेजस मुकाट खाली बसला. आपण मोघे सरांकडून हरलो हे त्याला कळलं होतं. गेली ४ वर्ष एकाच वर्गात शिकणार्या तेजसने त्या वर्षी बॅकलॉगचे ३ विषय काढले होते. सरांकडे पेढे घेऊन आला होता तो. तो गेल्यावर कॉलेजच्या विद्यार्थ्यांनी मला हे सगळं कथानक सांगितलं होतं. मी हैराण झाले. मनात एक भिती आली.... तेजसने खरचं काही केलं असतं तर!!!" तोच तेजस आज सभागृहात आला होता.... सरांना भेटला होता... भरभरून बोलला होता.
एक विद्यार्थी आम्ही दर वर्षी दत्तक घ्यायचो. म्हणजे दरवर्षी त्या विद्यार्थ्याचा अभ्यासाचा व परिक्षेचा खर्च आम्ही करायचो. अर्थात तेच विद्यार्थी जे हा खर्च उचलू शकत नव्हते. त्यांना वह्या, पुस्तकं व परिक्षा फी आम्ही करतो. पण त्याला एक अट सरांनी ठेवली होती. जर सगळे विषय पास झाले नाही तर पुढच्या सेमिस्टरपासून ज्याचा त्याचा खर्च ज्यानी त्यानी करायचा. त्या भितीनं का होईना आमचे दत्तक विद्यार्थी पटापट पास झाले. काही कोडगे मिळाले पण नंतर सुधरले हळू हळू. काही तसेच राहिले"
"मला आठवतयं एका वर्षी कॉलेज मध्ये फॅशन शो करायचं ठरवलं होतं. सगळ्याच कामाला अडचणी असतात. तसंच या शोला ही अनंत अडचणी आल्या. सगळ्यात महत्वाचं म्हणजे आयोजक (स्पॉन्सर्स) मिळत नव्हते. फंड मिळत नव्हता. तेंव्हा ठरत होतं की विद्यार्थ्यांनीच पैसे जमा करायचे. सरांना कळलं. आणखी ४-५ सरांनी व मॅडमनी मदतीची तयारी दाखवली. काही स्टाफच्या ओळखीचे दुकानदार होते त्यांनी स्पॉन्सर्स मिळवून दिले. काही जणांच्या ओळखीने शो साठी कपडे स्पॉन्सर झाले. काहींनी मिळून कोच मिळवून दिला. आपल्यासाठी स्टाफ झटतोय हे विद्यार्थ्यांना कळलं होतं. प्रत्येकानं जिवापाड मेहनत केली होती. पहिला शो होता. आजच्या इतका सफाईदार झाला नसला तरी तो गाजला नक्की होता. चर्चेत आणि पहिल्या शो मधे भाग घेणार्यांच्या लक्षात नक्की राहिल असा झाला होता. हाच फॅशन शो आज ही सुरू आहे. खुप बदल झाला आहे. एक सफाईदारपणा आला आहे. विद्यार्थ्यांमध्ये चढाओढ आहे कोण चांगलं प्रदर्शन करतो, कोण किती मोकळं आणि आत्मविश्वासानं स्टेजवर वावरतं.... एक ना अनेक.....!!!"
मॅडम आठवणी सांगत होत्या. एकामागून एक आठवणी त्यांच्या पोटलीतून बाहेर येत होत्या. जणू त्यांनी आठवणींचा खजिना मोकळा करायचा ठरवला होता. फक्त फॅशन शो नही तर असे स्पॉन्सर्स त्यांनी खेळासाठी व ग्राऊंडसाठी उपलब्ध करून दिले होते. अर्थात त्याला स्टाफ मेंबर्सची मदत मिळाली. त्यांच्या मदतीशिवाय सर हे करू शकले नसते हे मॅडमनी आठवणीने नमूद केलं.
एका वर्षी कॉलेजमध्ये सगळ्या विद्यार्थी व त्यांचे पालक यांनी मिळून केलेली दिवाळीची आठवण.... त्या दिवाळीत सर विद्यार्थी व पालक यांच्या अजूनच जवळ पोहोंचले होते. कॉलेजमध्ये दिवाळीचे तीन दिवस पालकमेळा आयोजीत केला होता. तिथेच जेवण तयार केल्या गेलं... कॅम्प फायर रात्र साजरी केली गेली. एकाच दिवशी पूर्व, पश्चिम, दक्षिण व उत्तरेकडील वेगवेगळ्या चवीचं अन्न खायला मिळालं होतं.
किल्लारीला झालेल्या भूकंपात मदत कार्यात सरांनी घेतलेला पुढाकार, कॉलेजला फंडाची गरज असताना फी वाढीच्या ऐवजी वेगवेगळे कार्यक्रम करून फंडाची काही रक्कम सरांनी विद्यार्थ्यांच्या मदतीने उभी करून दिली होती. एकीकडे फी वाढ टळली होती व दुसरीकडे फंड जमला होता.
"एक ना अनेक.... सरांच्या अशा गोष्टी जेंव्हा आठवतात ना तेंव्हा मी किती भाग्यवान आहे असं वाटतं!!!" पाठीवरचा पदर घट्ट करत त्या म्हणाल्या.
मॅडमनी पाण्याचा एक घोट घेतला व त्या म्हणाल्या,"सर कॉलेज मधून सेवानिवृत्त होत आहेत याचा अर्थ असा नाही की त्यांचे विचार व त्यांनी दिलेली तत्वं हे ही निवृत्त होत आहेत. ते तुम्हाला जपायचे आहेत, पुढे चालवायचे आहेत. सरांचा ठेवा तुमच्या जवळ आहे. आमचे आशीर्वाद आहेत. आमच्या घराची दारं नेहेमी तुमच्यासाठी उघडी आहेत. कधी ही या तुमचं स्वागतच आहे!"
"या ३५ वर्षाच्या आमच्या सहवासात मला सर माझे म्हणून खुप कमी भेटले. जे दिसले, जे अनुभवता आले ते तुमच्या महाविद्यालयाचे मोघे सर! पण माझा सखा, माझा मित्र किंवा आजच्या तुमच्या भाषेत लाईफ पार्टनर असे ते मला कमीच भेटले. आज सर सेवानिवृत्त होत आहेत. इतक्या वर्षात ते उद्या पहिल्यांदाच घरी असतील. आज काय काय कामं करायची आहेत हे न सांगता सकाळचा चहा होईल. कॉलेजमध्ये आज काय काय झालं हे न सांगता रात्रीची जेवणं होतील. त्यांना असं पाहताना मला काय वाटत असेल या गोष्टीचा मी विचारही केला नाहीये.... करू शकत नाहीये."
मॅडमचा आवाज कापरा झाला होता. सभागृह शांत चिडीचुप झालं होतं.... काही वेळेच्या शांततेनंतर मॅडम पुन्हा बोलत्या झाल्या,"आज ३५ वर्षांनी मला एका गोष्टीचा खुप खुप मनापासून आनंद झालाय.... होतोय... आता सर मला भेटतील.... या ३५ वर्षात मला कमी भेटलेला माझा सखा, माझा मित्र मला भेटेल.... माझा लाईफ पार्टनर मला भेटेल..." मॅडमने जणू काय? बरोबर आहे ना? अशा आविर्भावात सरांकडे पाहिलं. चश्मा सावरत सरांनी मान डोलावली. मॅडमने माईकचा ताबा धनश्रीकडे दिला.
समारंभाची सांगता अल्पोपहाराने झाली. सर सगळ्यांशी बोलत होते. हसत होते.... त्यांच मन मात्र मॅडम वाचत होत्या. रात्री काय काय बोलायचं याचा विचार करत होत्या.
..समाप्त
लेखी परीक्षेदरम्यान जर कोणी मान वर केली तर सर त्याच्या बाजूला जाऊन उभे रहायचे. त्यामूळे एकदा खाली घातलेली मान पेपर संपल्यावरच वर चायची. आणि याच एका गोष्टीमुळे ते वर्गावर येऊ नयेत यासाठी सगळेजण प्रार्थना करायचे....
मोघे सर म्हणजे एक प्रसन्न व्यक्तिमत्व होतं. साधी राहणी... आणि साधे विचार होते. वर्गात नोट्स काढून शिकवणं त्यांना आवडायचं नाही.एक खडू आणि डस्टर या साधनांच्या मदतीने वर्गात येणारे सर तासाच्या शेवटी विद्यार्थ्यांना भरपूर माहिती देऊन जायचे. माहितीचा जणू खजिनाच होते मोघे सर. कधीही विचारा आणि कोठेही विचारा अशी त्यांची ख्याती होती. आणि ते याच नावाने ओलखले जात... कधी ही कोठे ही..!! त्यांच्या वर्गात कोणी आगाऊपणा करायचं नाही. पण ५ ६ मिनिटं मजा करण्याची मुभा सर्वांनाच होती. सर दिलखुलासपणे सामील व्हायचे. पण ५ मिनिटांपेक्षा जास्त नाही. सरांची एक नजर वर्गावरून फिरताच सगळे शांत व्हायचे. एक हसरी नजर टाकून सर पुन्हा शिकवायला लागायचे.
३५ वर्षे निर्व्याज सेवा करून सर आज रिटायर होत होते. त्यांच्या चेहर्यावर रिटायरमेंट नको असं स्पष्ट दिसत होतं. कॉलेजच्या वातावरणात त्यांचं अख्खं आयुष्य गेलं होतं. येथे आलेला प्रत्येक विद्यार्थी त्यांना माहित होता..... कॉलेज करणारा आणि न करणारा ही!
आज सभागृह खचाखच भरलं होतं. प्रथम वर्ष ते अंतिम वर्ष प्दवी आणि पदव्युत्तर शिक्षणाचे सगळे विद्यार्थी हजर होते. मनं भरून आली होती. सगळं आठवत होतं. कडू गोड आठवणी येत होत्या. कोणाला कडक मोघे सर आठवत होते तर कोणी म्हणत होतं,"आम्हाला सरांनी रागावलं नाही." संमिश्र भावनांनी सभागॄह भरलं होतं. मनात चलबिचल होती. वातावरण शांत होतं. नेहमी आपल्या वक्तृत्वानं सभागृह दणाणून सोडणारे विद्यार्थी ही आज शांत होते.थोडी फार कुजबुज होती पण रोजच्या सारखा दंगा आज नव्हता.
पोडियम वर सरस्वतीचा शुभ्र फुलांचा हार लावलेला फोटो ठेवला होता. मंद तेवणार्या ज्योती जवळ मोगर्याची उदबत्ती लावलेली होती. टेबल खुर्च्या मांडून ठेवल्या होत्या. संध्याकाळी साडेचार वाजता होणार्या निरोप समारंभाला विद्यार्थी चार वाजल्यापासूनच जमले होते. सगळे जण आपापल्या जागी बसले होते. साडे चारच्या आसपास प्रिंसिपल सर, मोघे सर व त्यांच्या पत्नी आणि सर्व डिपार्टमेंटचे सर व मॅडम सभागृहात आले. टाळ्यांच्या कडकडाटात सरांचं स्वागत झालं. हा कडकडाट सर खुर्चीवर बसले तरी सुरूच होता. सरांच्या चेहर्यावर नेहमी प्रमाणे स्मित हास्य होतं.
या कुंदेंदु तुषार हार धवला या शुभ्र वस्त्रांवृता ।
या वीणावर दंड मंडित करा या श्वेत पद्मासना ॥
या ब्रह्माच्युतशंकरै प्रभुतीभि: देवै सदा वंदिता ।
सामांपातु सरस्वती भगवती निःशेष जाड्या पहा ॥
शांत सरस्वती स्तवन गायल्या गेलं. मोघे सर आणि मॅडम शांत बसले होते. मॅडमचे डोळे बंद होते. जणू त्या हे स्तवन रोमा रोमात साठवून घेत होत्या. साधी कॉटनची नऊवार, मानेवर घातलेला आंबाडा आणि त्यावर एक फुलांचा साधा हार, कपाळावर मोठं ठसठशीत कुंकू. सावळ्या मोघे मॅडम सगळ्यांच्याच नजरेत भरल्या होत्या. जितक्या त्या शांत होत्या तेवढेच सर ही होते. तो शांत चेहरा सर्वांनाच परिचित होता. साधी शर्ट पॅंट, आणि डोळ्यावर चपखल बसणारा चष्मा. केस एकदम बारिक कापलेले. स्तवन संपलं आणि मॅडमची तंद्री मोडली. शांत चेहर्यानं एकदा डोळे बंद करून त्या काहीतरी पुटपुटल्या. मोघे सरांची खाली घातलेली मानही वर झाली.
मुलींची प्रतिनिधी धनश्री पुढे आली. व्यासपीठावरील सर्व मान्यवरांना पुष्पगुच्छ देऊन त्यांच स्वागत करण्यात आलं. मोघे सरांबद्दल विस्तृत माहिती तिनेच दिली. सर दुहेरी पदवी धारक होते. एक पदवी electrical engineering ची आणि दुसरी electronics engineering ची. शिवाय artificial intelligence चा विशेष अभ्यास होता. त्यांचे वेगवेगळे पुरस्कार मिळाले होते. त्यापैकी एक म्हणजे आदर्श शिक्षकाचा राष्ट्रपती पुरस्कार.
नाव घेताच प्रिंसिपल सरांनी माईकचा ताबा घेतला. आणि हसतच म्हणाले,"आज मोघे सर बोलतील आपण फक्त श्रोते.... पण मोघे सर बोलायच्या आधी काही विद्यार्थ्यांना आपलं मन मोकळं करायचं आहे. काही कडू गोड आठवणी सांगायच्या आहेत." आणि सर मागे सरकले. प्रथम वर्ष ते अंतिम वर्षाच्या काही विद्यार्थ्यांनी आपापली मनं मोकळी केली.
काही जणांना कडक सर आठवले तर काही जणांना मायेने भरलेले सर... काही जण बोलता बोलता गप्प झाले. वेगवेगळी चर्चासत्र गाजवणारे विद्यार्थीही कधी नव्हे ते अबोल झाले होते. २० २५ मिनिटात सगळी भाषणं आटोपली. आता नजरा मोघे सरांवर खिळल्या. सरांचे शब्द ऐकण्यासाठी सभागृह शांत झालं. पिनड्रॉप सायलेन्स होता.
मोघे सर उठून आले. त्यांची नजर सर्वांवरून फिरली...."मित्र हो...!!" अशी सुरुवात झाली आणि इतका वेळ शांत अविचल असलेल्या सभागृहावर एक स्मित हास्याची लहर उमटली. बालपण, शिक्षण, नोकरी, लग्न हे सगळं सांगत "मी कसा घडलो" हे सांगितलं. त्यांनी मिळालेली साथ, मदत, संधी, पडलेले आणि केलेले कष्ट, आणि अनेक वेळा आलेले अपयश हे सगळं नमूद केलं. सगळ्यांप्रमाणेच त्यांनी ही अपयशात खचून जायचं नाही हे सांगितलं. "मी ही खचलो होतो." मग पुन्हा कसा उभा राहिलो" हे ही सांगितलं. "अपयश येतच असतं रे... पण ते येणार आणि मी त्याला सामोरं जाणार याची मानसिक तयारी ठेवली की सगळं सहजगत्या पार पडतं." सर खुप काही सांगत होते. घरची मंडळी, मैत्र, सभोवतालचे लोकं सगळ्यांचा आवर्जून उल्लेख करत सुरुवातीच्या कठीण आणि कष्टाच्या काळात, नंतरच्या घाई आणि धावपळीच्या दिवसात आणि रिटायर व्हायच्या मनःस्थितीत मॅडमची मिळालेली साथ त्यांनी आवर्जून सांगितली. मॅडमच्या चेहर्यावरचं हसू सगळ्यांनीच पाहिलं. बोलता बोलता सव्वा तास कसा संपला कळलंच नाही. सलग बोलून सरांना दम लागला होता. पाण्याचा घोट पीत सर म्हणाले, "आता मला कळलं मी का रिटायर होतोय..! सलग बोलणं होत नाही.. दम लागतो.... आणि मला शक्य तेवढी सेवा मी केली. आता थोडा वेळ 'हिला' द्यावा म्हणतोय..." त्यांनी मॅडम कडे पाहिलं. "मी आता बसतो मुलांनो" असं म्हणत सरांनी आटोपतं घेतलं. धनश्री पुन्हा आली. सर्वांना अनपेक्षित तिनं मॅडमना बोलायची विनंती केली.
दोन्ही खांद्यावरून पदर सावरत मॅडम उठल्या. डोळ्यावरचा चष्मा पदरानी पुसत त्या जवळ आल्या. "मला जरा हे खाली करून देता का? मला जमत नाहीये." त्यांनी माईक खाली करून देण्याची धनश्रीला विनंती केली. "सरांचा आणि माझा सहवास हा तुमच्या आणि सरांच्या सहवासापेक्षा जास्त आहे. गेली ३५ वर्ष आम्ही एकमेकांना ओळखतो आहोत, एकमेकांच्या सोबत आहोत. सुखात दुःखात आणि आनंदात आम्ही दोघेच सोबत होतो. सरांना कॉलेज नेहेमीच पहिलं होतं.... होतं नाही खरं तर अजूनही आहेच म्हणेन मी. आज त्यांची सेवानिवृत्ती... पण सकाळी त्यांच्या मनाची होत असलेली चलबिचल मी पाहिली आहे. उद्यापासून हे कॉलेज, विद्यार्थी, कॅम्पस दिसणार नाही याची खंत त्यांच्या मनात आहे हे दिसत होतं. चेहर्यावरून शांत दिसणारे सर आतून किती बेचैन आहेत हे मला जाणवत होतं..!" मॅडम बोलत होत्या.
"त्यांना इतकं बेचैन कधी पाहिलं नाही मी. मला आठवतयं... १० १२ वर्षापुर्वीची आठवण आहे.... तेजस राणे.. हो!! तेजसच होता तो. वर्गात लक्ष न दिल्यानं सरांनी त्याला लेक्चरभर उभं केलं होतं. सर लेक्चर संपल्यावर निघून गेले पण तेजसनं मनात राग धरला होता. पुढील सलग काही लेक्चर्सना तो नव्हता. सरांच्या लक्षात आलं होतं. पण ते काही म्हणाले नव्हते. पण एक दिवस कॉरिडॉरमध्ये तेजसनं त्यांना अडवलं. त्यांना खुप बोलला... घरचे किती मोठे आहेत व तुम्हाला धडा शिकवतो असं काही बोलला. सरांनी मला काही सांगितलं नाही पण काहीतरी झालं आहे हे मला जाणवत होतं. तेजस खुप बोलला होता. कॉरिडॉर मधील विद्यार्थ्यांना सरांच्या रागाची भिती वाटत होती. पण सर काही बोलले नाहीत,"तू उद्या वर्गात भेट" एवढंच म्हणाले. दुसर्या दिवशी सर्वांनाच अपेक्षित तेजस वर्गात आला. सर म्हणाले,"तू उर्मट नाहीस तर होण्याचा प्रयत्न का करतोस? तू तसा असतास तर मला तुम्हाला धडा शिकवतो असं म्हणायच्या ऐवजी तुला धडा शिकवतो असं म्हणाला असतास! सगळा वर्ग स्तब्ध होऊन पाहत होता. तेजस मुकाट खाली बसला. आपण मोघे सरांकडून हरलो हे त्याला कळलं होतं. गेली ४ वर्ष एकाच वर्गात शिकणार्या तेजसने त्या वर्षी बॅकलॉगचे ३ विषय काढले होते. सरांकडे पेढे घेऊन आला होता तो. तो गेल्यावर कॉलेजच्या विद्यार्थ्यांनी मला हे सगळं कथानक सांगितलं होतं. मी हैराण झाले. मनात एक भिती आली.... तेजसने खरचं काही केलं असतं तर!!!" तोच तेजस आज सभागृहात आला होता.... सरांना भेटला होता... भरभरून बोलला होता.
एक विद्यार्थी आम्ही दर वर्षी दत्तक घ्यायचो. म्हणजे दरवर्षी त्या विद्यार्थ्याचा अभ्यासाचा व परिक्षेचा खर्च आम्ही करायचो. अर्थात तेच विद्यार्थी जे हा खर्च उचलू शकत नव्हते. त्यांना वह्या, पुस्तकं व परिक्षा फी आम्ही करतो. पण त्याला एक अट सरांनी ठेवली होती. जर सगळे विषय पास झाले नाही तर पुढच्या सेमिस्टरपासून ज्याचा त्याचा खर्च ज्यानी त्यानी करायचा. त्या भितीनं का होईना आमचे दत्तक विद्यार्थी पटापट पास झाले. काही कोडगे मिळाले पण नंतर सुधरले हळू हळू. काही तसेच राहिले"
"मला आठवतयं एका वर्षी कॉलेज मध्ये फॅशन शो करायचं ठरवलं होतं. सगळ्याच कामाला अडचणी असतात. तसंच या शोला ही अनंत अडचणी आल्या. सगळ्यात महत्वाचं म्हणजे आयोजक (स्पॉन्सर्स) मिळत नव्हते. फंड मिळत नव्हता. तेंव्हा ठरत होतं की विद्यार्थ्यांनीच पैसे जमा करायचे. सरांना कळलं. आणखी ४-५ सरांनी व मॅडमनी मदतीची तयारी दाखवली. काही स्टाफच्या ओळखीचे दुकानदार होते त्यांनी स्पॉन्सर्स मिळवून दिले. काही जणांच्या ओळखीने शो साठी कपडे स्पॉन्सर झाले. काहींनी मिळून कोच मिळवून दिला. आपल्यासाठी स्टाफ झटतोय हे विद्यार्थ्यांना कळलं होतं. प्रत्येकानं जिवापाड मेहनत केली होती. पहिला शो होता. आजच्या इतका सफाईदार झाला नसला तरी तो गाजला नक्की होता. चर्चेत आणि पहिल्या शो मधे भाग घेणार्यांच्या लक्षात नक्की राहिल असा झाला होता. हाच फॅशन शो आज ही सुरू आहे. खुप बदल झाला आहे. एक सफाईदारपणा आला आहे. विद्यार्थ्यांमध्ये चढाओढ आहे कोण चांगलं प्रदर्शन करतो, कोण किती मोकळं आणि आत्मविश्वासानं स्टेजवर वावरतं.... एक ना अनेक.....!!!"
मॅडम आठवणी सांगत होत्या. एकामागून एक आठवणी त्यांच्या पोटलीतून बाहेर येत होत्या. जणू त्यांनी आठवणींचा खजिना मोकळा करायचा ठरवला होता. फक्त फॅशन शो नही तर असे स्पॉन्सर्स त्यांनी खेळासाठी व ग्राऊंडसाठी उपलब्ध करून दिले होते. अर्थात त्याला स्टाफ मेंबर्सची मदत मिळाली. त्यांच्या मदतीशिवाय सर हे करू शकले नसते हे मॅडमनी आठवणीने नमूद केलं.
एका वर्षी कॉलेजमध्ये सगळ्या विद्यार्थी व त्यांचे पालक यांनी मिळून केलेली दिवाळीची आठवण.... त्या दिवाळीत सर विद्यार्थी व पालक यांच्या अजूनच जवळ पोहोंचले होते. कॉलेजमध्ये दिवाळीचे तीन दिवस पालकमेळा आयोजीत केला होता. तिथेच जेवण तयार केल्या गेलं... कॅम्प फायर रात्र साजरी केली गेली. एकाच दिवशी पूर्व, पश्चिम, दक्षिण व उत्तरेकडील वेगवेगळ्या चवीचं अन्न खायला मिळालं होतं.
किल्लारीला झालेल्या भूकंपात मदत कार्यात सरांनी घेतलेला पुढाकार, कॉलेजला फंडाची गरज असताना फी वाढीच्या ऐवजी वेगवेगळे कार्यक्रम करून फंडाची काही रक्कम सरांनी विद्यार्थ्यांच्या मदतीने उभी करून दिली होती. एकीकडे फी वाढ टळली होती व दुसरीकडे फंड जमला होता.
"एक ना अनेक.... सरांच्या अशा गोष्टी जेंव्हा आठवतात ना तेंव्हा मी किती भाग्यवान आहे असं वाटतं!!!" पाठीवरचा पदर घट्ट करत त्या म्हणाल्या.
मॅडमनी पाण्याचा एक घोट घेतला व त्या म्हणाल्या,"सर कॉलेज मधून सेवानिवृत्त होत आहेत याचा अर्थ असा नाही की त्यांचे विचार व त्यांनी दिलेली तत्वं हे ही निवृत्त होत आहेत. ते तुम्हाला जपायचे आहेत, पुढे चालवायचे आहेत. सरांचा ठेवा तुमच्या जवळ आहे. आमचे आशीर्वाद आहेत. आमच्या घराची दारं नेहेमी तुमच्यासाठी उघडी आहेत. कधी ही या तुमचं स्वागतच आहे!"
"या ३५ वर्षाच्या आमच्या सहवासात मला सर माझे म्हणून खुप कमी भेटले. जे दिसले, जे अनुभवता आले ते तुमच्या महाविद्यालयाचे मोघे सर! पण माझा सखा, माझा मित्र किंवा आजच्या तुमच्या भाषेत लाईफ पार्टनर असे ते मला कमीच भेटले. आज सर सेवानिवृत्त होत आहेत. इतक्या वर्षात ते उद्या पहिल्यांदाच घरी असतील. आज काय काय कामं करायची आहेत हे न सांगता सकाळचा चहा होईल. कॉलेजमध्ये आज काय काय झालं हे न सांगता रात्रीची जेवणं होतील. त्यांना असं पाहताना मला काय वाटत असेल या गोष्टीचा मी विचारही केला नाहीये.... करू शकत नाहीये."
मॅडमचा आवाज कापरा झाला होता. सभागृह शांत चिडीचुप झालं होतं.... काही वेळेच्या शांततेनंतर मॅडम पुन्हा बोलत्या झाल्या,"आज ३५ वर्षांनी मला एका गोष्टीचा खुप खुप मनापासून आनंद झालाय.... होतोय... आता सर मला भेटतील.... या ३५ वर्षात मला कमी भेटलेला माझा सखा, माझा मित्र मला भेटेल.... माझा लाईफ पार्टनर मला भेटेल..." मॅडमने जणू काय? बरोबर आहे ना? अशा आविर्भावात सरांकडे पाहिलं. चश्मा सावरत सरांनी मान डोलावली. मॅडमने माईकचा ताबा धनश्रीकडे दिला.
समारंभाची सांगता अल्पोपहाराने झाली. सर सगळ्यांशी बोलत होते. हसत होते.... त्यांच मन मात्र मॅडम वाचत होत्या. रात्री काय काय बोलायचं याचा विचार करत होत्या.
..समाप्त
Subscribe to:
Posts (Atom)